Het existentialisme is weer actueel vandaag de dag

Utrechts Nieuwsblad, 29 maart 2005:

“...De Furie, qua niveau en inzet behoorlijk professioneel bezig...”

De Furie herdenkt Sartre met voorstelling Hoeren Negers Hellehonden.

Jean Paul Sartre overleed 25 jaar geleden. Het Utrechtse amateurgezelschap De Furie herdenkt de existentialist en schrijver met Hoeren Negers Hellehonden; een programma met toneel, muziek en Franse hapjes. Vijf vragen aan regisseur René Luiten over deze laatste culturele activiteit in de Voormalige Rechtbank.
Was Jean Paul Sartre niet een onuitstaanbare persoon met achterhaalde ideeën?
“Ten dele. Er wordt vaak een onderscheid gemaakt tussen Sartre vóór 1960 en erna. Vóór die tijd hield hij zich bezig met de vrijheid van het individu. Daarna riep hij dat eigenlijk alles wat die vrijheid kon beperken, mocht worden bestreden. Desnoods met geweld. Zijn denk beelden werden erg zwart/wit, en zo werd er ook naar hem gekeken. Hij werd gehaat en bemind.”
Wie zijn de hoeren, negers en hellehonden in de titel?
“We zochten naar een naam die de lading dekt, maar de mensen niet zou afschrikken. En toen kwamen we bij deze titel terecht. De hoer en de neger kom je tegen in het eerste toneelstuk De Eerbiedige Lichtekooi; daarin tref je een neger aan die ten onrrechte van een moord wordt beschuldigd. Een hoer kent de schuldige en wordt erg onder druk gezet om dat voor zich te houden. Omdat de werkelijke moordenaar een hoogwaardigheidsbekleder is. De hellehonden zijn drie mensen die in het andere stuk dat we opvoeren Met Gesloten Deuren in de hel belanden en daar elkaar het leven zuur maken.”
Wat is het existentialisme, en is dat nog wel actueel?
“Volgens Sartre is het leven één grote vrije val van de baarmoeder tot het graf. Je moet er zelf iets van zien te maken. Niets ligt vast, niemand kan je beïnvloeden. Die vrijheid is iets moois, maar voor sommigen ook bedreigend. Tegenwoordig zie je daarom dat mensen zich weer vastklampen aan religies, fundamentalistische ideeën en dergelijke; dat maakt het existentialisme weer actueel.”
Wat gaat er na deze voorstelling gebeuren met de Voormalige Rechtbank?
“Dat is afhankelijk van wat de gemeente en de makelaar willen. Het pand zal vermoedelijk niet meer gebruikt worden voor culturele doeleinden. Wat doodzonde is, want het is een heel stijlvol gebouw. Er zijn plannen om het gemeentearchief hier onder te brengen.”
Gaat de Furie ook professionele voorstellingen maken?
“Qua niveau en inzet zijn we al behoorlijk professioneel bezig, vind ik. Alleen in financieel opzicht nog niet. Daarom hopen we volgend jaar een voorstelling in elkaar te zetten die we kunnen verkopen aan theaters in het land. Zodat we bijvoorbeeld eindelijk eens de acteurs kunnen betalen.”