De koningin in zes gedaantes

Ons Utrecht, 27 april 2005:

“...Het laat zien dat de koningin ook gewoon haar menselijke trekjes heeft. Beatrix schijnt ook eerst een paar peuken te roken voordat ze een speech houdt...”

 

 

“Landgenoten, ik ben uw vorstin. Of nee, God heeft mij aangesteld als…” De koningin staat ook wel eens voor de spiegel om een rede voor te bereiden. Geen menselijk trekje is haar vreemd. En dan maakt het niet uit in welke tijd het staatshoofd leeft. Theatergroep de Furie speelt dit weekeinde zes historische staatshoofden die allen een link hebben met onze eigen vorstin. Locatie: de Domtoren.
Koningin Beatrix is vrijdag 25 jaar koningin. Om dat in Utrecht ook een beetje mee te vieren voert theatergroep de Furie dit weekende Pluralis Majestatis op. De voorstelling bestaat uit zes monologen uitgesproken door zes historische koningen of koninginnen in zes verschillende locaties in de Domtoren. “Het zijn vorsten die op de een of andere manier een raakvlak vertonen met Beatrix”, zegt regisseur Marco Oude Moleman. “We hebben de belangrijkste zaken uit het leven van Beatrix eruit gepikt, en gekeken welke koning daar het beste bij past.”
Zo was koningin Elisabeth I van Engeland (1533-1603) bijvoorbeeld een kille, zakelijke koningin, zoals ook wel van Beatrix wordt beweerd. Furie-actrice Linda Tordoir zet haar neer als een vrouw die voor de spiegel haar speech voorbereidt, maar gaandeweg steeds meer afdwaalt. “Mijn lichaam en geest zijn niet van mij. Ze zijn van Engeland. Ik heb geen tijd voor kinderen. Op mijn grafsteen zal staan: hier rust de Virgin Queen.” En opeens zet ze luid het volkslied God save the Queen in. “Het is eigenlijk een kijkje door het sleutelgat bij Elisabeth”, zegt Tordoir over haar rol. “Het laat zien dat de koningin ook gewoon haar menselijke trekjes heeft. Beatrix schijnt ook eerst een paar peuken te roken voordat ze een speech houdt.”
“Koningen zijn een geweldig onderwerp voor mooie verhalen”, zegt regisseur Oude Moleman. “Die mensen hebben eigenlijk een eenzame positie. Ze mogen niet veel, maar ze moeten wel heel veel. Ze worden hun hele leven zo afgeschermd. Ze zeggen wat ze misschien helemaal niet denken, en wat ze wel denken mogen ze niet zeggen. Deze monlogen moet je zien als iets wat die koningen wellicht gedacht zouden kunnen hebben. En dat ze nu de kans krijgen om die gedachtes een keer te uiten.”
Naast koningin Elisabeth I zijn er nog vijf andere koningen. Koning Edward VIII verkoos zijn liefde boven de troon in 1936, net als Beatrix het moeilijk kreeg met haar keuze voor de Duitse echtgenoot. Ludwig II had een grote passie voor kunst. Tsaar Nicolaas I kreeg te maken met rellen in Moskou bij zijn inauguratie, omdat het volk liever zijn broer op de troon zag, en Catharina de Grote hield privé en zakelijk strikt gescheiden. En dat was maar goed ook, omdat na haar dood pas duidelijk werd welke hobby’s zij er op na hield. Onze eigen koningin Sophie (de eerste vrouw van Willem III) tot slot houdt niet echt een monoloog, maar is degene die bezoekers rondleidt.
Theatergroep de Furie maakt de laatste jaren furore met theater op locatie. Een maand geleden nog stond Hoeren Negers Hellehonden op de planken in de Voormalige Rechtbank aan de Hamburgerstraat, en eerder al speelde de Furie in het Spoorwegmuseum en in de Sterrenborch. “We willen hier zeker wel mee verder gaan”, zegt Oude Moleman, “maar de Domtoren is natuurlijk wel de ultieme locatie. Het wordt moeilijk om deze nog te overtreffen.”